Erdi Aroa eta Errenazimendua: Gizarte eta Pentsamendu Aldaketak

Greziera2,4 KB

Erdi Aroa: Teozentrismoa eta Feudalismoa

Ideologia

  1. Teozentrismoa: Jainkoa zen unibertsoaren zentroa eta gauza guztien erdian jartzen zen pentsamoldea.
  2. Jainkoaren eta dogmekiko menpekotasunean bizi ziren, predestinazioan sinesten zuten.
  3. Autoritate-irizpideetan edo egia eztabaidaezinetan (dogmetan) oinarritutako postulatuak onartzen ziren.

Politika

  • XII. mendera arte: "Primus inter pares". Feudoak oso independenteak ziren.
  • XII. mendetik XIV. mendera arte: Burgesen laguntzarekin, erregeek autoritatea berreskuratzeko borroka hasi zuten.

Ekonomia

  • Ekonomia sistema feudala zen nagusi.
  • Autokontsumorako nekazaritza zen nagusia.
  • Aberastasuna lurrak eta abereak edukitzeak neurtzen zuen.
  • Hirietan sortutako merkataritza garatu gabekoa zen.

Erlijioa

  • Erlijioa bizitzaren ardatza zen eta superstizioez beteta zegoen.
  • Jainkoaren menpekotasuna eta beldurgarria zen.
  • Ez zuten kritikarik onartzen.

Errenazimendua: Humanismoa eta Estatu Modernoa

Ideologia: Humanismoa

  1. Antropozentrismoa: Gizakia unibertsoaren zentroa zen eta gauza guztien erdigunean kokatzen da.
  2. Gizakien askatasunaren nahia hezkuntzan eta kulturan oinarritzen da.
  3. Zientzia modernoaren oinarriak: Arrazoimenaren bitartez ezagutu daiteke, gizakiak naturaren alderdi guztiak ezagutzeko eta menperatzeko jakinmina zuen.

Politika

  • Aldaketa politikoak: Monarkia autoritarioa. Teoriaz botere osoa lortu zuten, baina errealitatean arazo ekonomikoak (zorrak), foruak eta Elizaren indarra oztopoak ziren.
  • Penintsulan: Errege-Erregina Katolikoen agintaldia (1479-1516) monarkia autoritarioaren eta Estatu modernoaren sorreratzat hartzen da.
  • Zentralismoa.

Ekonomia

  • Aldaketa ekonomikoak: Merkataritza-kapitalismoa.
  • Kapitalismoarekin pertsona gutxi batzuek etekin handiak eta moneta-metaketa nahi dituzte: zenbat eta diru gehiago eduki, hainbat eta gehiago inbertitu eta diru gehiago irabazi berriro inbertitzeko.

Erlijioa

  • Sinesmen munduan espiritu kritikoa nabari zen.
  • Erlijiotasun pertsonalagoaren ideia hedatu zen.
  • Elizaren ustelkeria eta abusuak kritikatu ziren.
  • Erreformaren sorrera: Luteranismoa, Kalbinismoa eta Anglikanismoa.

Deskargatu

PDF Word HTML