Enpresa Zuzenbidea, Zerga Sistema eta Giza Baliabideen Kudeaketa

Enpresa eta Lege Esparrua

Lehiaren Defentsa eta Jabetza Industriala

Lehia Defendatzeko Legeak estatuko merkatu lehia eragotzi, murriztu edo faltsutzea dakarten jarrerak zigortzen ditu.

• Asmakuntza: Patentea
• Ikur Bereizgarriak: Marka

Merkataritza Erregistroaren Araudia

Merkataritza Erregistroaren Araudiak honakoak jasotzen ditu:

• Enpresaren inskripzioa eratutakoan.
• Enpresaren liburuak legeztatzea.
• Ahaldunak inskribatzea.

Zerga Sistema eta Oinarrizko Kontzeptuak

Zerga motak

Tasak: Erakunde publiko bati emandako diru-prestazioak dira.

Kontribuzio Bereziak: Obra publikoei edo zerbitzu publikoei esker ondasunek izandako balio-igoera zergapetzen du.

Zergak: Ordain zuzenik gabe administrazio publikoek zergapekoei eskatzen dizkieten ordainketak dira.

Zergen Sailkapena (Zuzenak eta Zeharkakoak)

Zuzenak: Pertsonak edo enpresak zuzenean zergapetzen dituzten zergak dira, dela etekina lortu dutelako, dela beren jabetzako ondasun bat erabiltzeagatik (PFEZ, EJZ, SZ, OHZ).

Zeharkakoak: Pertsonen ondasunen edo zerbitzuen kontsumoa zergapetzen dute, bai eta ondasunen eta eskubideen eskualdatzeak ere (BEZ; alkoholaren eta edari alkoholdunen gaineko zerga; tabako-laboreen gaineko zerga).

Zerga Elementuak

Zergapeko egitatea, zerga-oinarria, oinarri likidagarria, zerga-tasa, zerga-kuota, zerga-zorra.

Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zerga (PFEZ)

PFEZ zerga zuzena eta progresiboa da, eta tasa handitzen joaten da. Atal hauek zergapetzen ditu:

• Lana
• Etxea
• Jabetzak
• Jarduera ekonomikoen errendimenduak
• Ondare-irabaziak eta -galerak

Enpresa Egiturak

Banakako Enpresa eta Enpresaburua

Banakako Enpresa: Nortasun fisikoa duen enpresa mota.

Banakako Enpresaburua: Bere izenean eta enpresa baten bidez merkataritza-jarduera, industria-jarduera edo jarduera profesionala egiten duen pertsona fisiko bat.

Sozietate Zibil Pribatua eta Sozietate Merkataritza

Sozietate Zibil Pribatua: Bi pertsonen edo gehiagoren arteko kontratu batean oinarritzen da.

Sozietatea den Enpresa: Jabeenaz bestelako nortasun juridikoa duen enpresa da.

Giza Baliabideen Kudeaketa eta Lan Harremanak

Giza Baliabideen Kudeaketa

Giza Baliabideen Kudeaketa: Enpresaren giza elementuekin lotutako erabakien, ekintzen eta politiken multzoa, enpresaren produktibitatea eta lehiakortasuna hobetzea xede duena.

Lana

Lana: Pertsonek enpresa barruan betetzen dituzten zereginen eta jardueren multzoa da.

Lan Harremanen Araudi Esparrua

• Langileen Estatutua: Oinarrizko araudia.
• Sindikatu Askatasunaren Lege Organikoa: Langileak sindikatuen bidez ordezkatuta.
• Hitzarmen Kolektiboak: Epe jakin batean aplikatuko diren lan-baldintzak eta bizikidetza-arauak.