Al-Andalusko Historia: Konkistatik Granadako Erresumara
Al-Andalusko Historia: Konkista eta Bilakaera
711. urtean, Bisigodoen Erresuman gerra zibila egon zen Rodrigo eta aurreko erregearen familiaren aurka; ondorioz, Afrikako iparraldean zeuden musulmanei laguntza eskatu zieten. Rodrigoren armada garaitu zuten Guadaleteko guduan, baina ez zieten boterea itzuli bisigodoei. Lau bat urtean, ia penintsula osoa konkistatu zuten, erresistentzia gutxi zuten armaden kontra.
Musulmanek penintsula konkistatu arren, laster utzi zituzten erdialdeko mendikatetik iparraldera zeuden lurraldeak, klima hotza baitzuten. Al-Andalus izena jarri zieten menderatutako lurraldeei eta Kordoba izan zen hiriburua.
Emirerri Independentea
756. urtean, Abderraman I.ak bere burua Kordobako emir izendatu zuen. Emirrek frankoen eta iparraldean babestu ziren kristauen erasoaldiei aurre egin zieten, eta barne borroka asko ere izan ziren.
Kordobako Kaliferria: Urrezko Aroa
Abderraman III.ak hartu zuen tronua 912. urtean. Hasierako urteetan, barne matxinadak eta kristauen erasoaldiak menderatzea lortu zuen. Abderramanek kalifa izendatu zuen bere burua 929an. Gobernua zuzentzeaz gain, kaliferriko erlijio-agintari gorena ere bazen. Kordobako kalifaldia Al-Andalusko historiako aldi bikainena izan zen. 976. urtean, gobernua jeneral bikain baten esku geratu zen: Almanzor.
Taifa Erresumak eta Zatiketa
Almanzor hil ondoren, borrokek Al-Andalus suntsitu zuten. Horren ondorioz, kaliferria hainbat erresuma taifatan zatitu zen 1031n. Zatiketak Al-Andalus ahuldu zuen, eta iparraldeko kristau erresumek etengabe eraso zieten taifei. 1085. urtean, kristauek Toledo konkistatu zuten. Beldurtuta, musulmanek almorabideei eskatu zieten laguntza; berbereak ziren eta Afrikako iparraldean inperio handi bat osatua zuten.
Almorabideak eta Almohadeak
Almorabideek taifak desegin eta Al-Andalus bateratu zuten berriz ere. 1147. urtean, beste herri berbere batek hartu zuen boterea: almohadeek. Eraso handia jo zuten kristau erresumen aurka. Kristau erresuma guztiek batu eta almohadeak geldiaraztea lortu zuten, Navas de Tolosako gudu erabakigarrian (1212). Porrot horren ondoren, kristauek ia Al-Andalus osoa konkistatu zuten.
Granadako Nazarien Erresuma
Granadako erresuma penintsulako azken lurralde musulmana izan zen. Erresuma oso ahula zen. Granadako erresumaren historian, etengabeak izan ziren nazarien borrokak. Liskar horiek erresuma ahuldu zuten, eta Errege-erregina Katolikoek Granada konkistatu zuten 1492an.