Administrazio-zuzenbidea: nulotasuna, anulagarritasuna eta jurisdikzio kontentziosoa-administratiboa

Administrazio-egintzen nulotasuna eta anulagarritasuna

Nulotasun absolutua: eskubide fundamentalak murrizten dituzten egintzak, organo inkonpetenteak eman dituenak, arrazoi materialez edo lurralde-arrazoiez inposible direnak, delitu edo zigor-arau bat urratzen duen dekretu bat, edo prozedura legezko guztiz baztertuz emandakoak nuluak dira. Ordenamendu juridikoak eskubidea ematen duen baldintzak betetzen ez dituen egintza, edo lege edo administrazio-xedapen hierarkia handiagoa duena urratzen duen egintza, ere nuluak dira. Administrazioak berak nulotasuna deklara dezake, hasieratik edo interesatuaren eskariz. Egintza nulua ez da inolako ondore juridikorik sortzen duena.

Anulagarritasuna

Egintza administratibo anulagarria da administrazioak ordenamendu juridikoaren edozein urratze egin duenekoa. Egintza anulagarriak anulatu arte ondoreak sortzen ditu.

Irregulartasuna eta baliogabetasuna

Irregulartasuna ez da baliogabetasuna: administrazio-egintzaren anomalia garrantzi txikikoa denean, ez da baliogabetzat jotzen, eta ez da nulotasun absolutu edo anulagarritasun kasuetan sartzen.

Prozedura administratiboa

Administrazio publikoak bere jardueran prozedura jakin batzuk jarraitu behar ditu. Arau horien betetze zorrotza administrazio-egintzen baliotasunaren eta eraginkortasunaren mende dago. Administrazio publikoak bere jardueran jarraitu beharreko forma hauek Administrazio Publikoen Araubide Juridikoaren eta Administrazio Prozedura Erkidearen 30/1992 Legearen arabera arautzen dira, eta ondoren 39/2015 Legeak (urriaren 2koa) ordezkatu zuen.

Jurisdikzio kontentzioso-administratiboa

Jurisdikzio kontentzioso-administratiboa epaitegi ordena bat da, Botere Judizialaren parte dena, eta administrazio publikoaren jardueraren eta xedapen erregelamentarioen legezkotasuna kontrolatzea du helburu, administrazio zuzenbidearen menpe dauden subjektuen eskubideak babestuz.

Ezaugarriak

• Espezializatua: administrazio izaerako gaiez soilik jakiten du.
• Berrikusle-izaera: administrazioaren egintza baten legezkotasuna aztertzen du, ebazpena positiboa edo negatiboa izan daitekeen zehazteko.
• Deklaratiboa: kontentzioso-administratiboko auzitegiak emandako epaia ez da berak exekutatzen, administrazioari bidaltzen zaio, epaia exekutatzeko egintza eman dezan.
• Ezin uka daitekeena: alderdiek ezin dute aukeratu edo baztertu auzia nork ebatzi, egintza eman duen organoaren arabera auzitegi bat edo beste izango baita.

Jurisdikzio honen barnean sartzen direnak

• Administrazio publikoen egintzak, administrazio-eskubidearen menpe daudenak.
• Lege mailaren azpitik dauden xedapen orokorrak.
• Legegintzako dekretuak, delegazio-mugak gainditzen dituztenean.

Jurisdikzio honetatik kanpo geratzen direnak

• Jurisdikzio zibil, penal edo sozialari dagozkion gaiak.
• Diziplina militarreko errekurtsoak.
• Jurisdikzio-organo eta administrazio publikoen artean sortutako gatazkak.

Parte interesatuak

• Demandatua: administrazioa.
• Demandatzailea: partikularra.

Alderdiek gaitasuna eta legitimazioa izan behar dituzte. Legitimazioa da pertsona edo entitate publiko bat prozesu kontentzioso-administratibo batean demandatzeko edo demandatua izateko duen gaitasuna.