1839ko eta 1876ko Foruen Legeak: Analisia eta Ondorioak
1839ko eta 1876ko Foruen Legeak
Datu Orokorrak
- Gaia: Juridiko-politikoa.
- Egileak: Kolektiboa (Gorteak).
- 1839ko Legea (5): Maria Kristina erreginak sinatua.
- 1876ko Legea (6): Alfontso XII.a erregeak sinatua.
- Hartzaileak: Kolektiboa (Espainiako biztanleak, Euskal Lurraldeko biztanleak nagusiki).
- Kokapena eta Argitalpena:
- 1839ko Legea (5): Madril, 1839ko urriaren 25a.
- 1876ko Legea (6): Madril, 1876ko uztailaren 21ean Gazetan argitaratua.
- Helburua:
- 1839ko Legea (5): Foruak arautuko zituen lege berriak zertan oinarritzen ziren adieraztea.
- 1876ko Legea (6): Euskal foruak deuseztatuko zituen legea adieraztea.
Legeen Analisi Zehatza
1839ko Legearen Analisia (5)
Lege honek foruak instituzioen esku utzi zituen, aldaketak egiteko bidea irekiz:
- 1. artikulua: Euskal foruak berresten zirela esan zen, baina batasun konstituzionalari kalterik egin gabe.
- 2. eta 3. artikuluak: Foruetan aldaketak egiteko beharra ezarri zen, foruak nazioaren eta konstituzioaren arabera egokitzeko. Gobernuak eta Gorteek erabakiko zituzten aldaketak.
1876ko Legearen Analisia (6)
Foruak deuseztatzeko bidea ireki zuen legea izan zen:
- 1. artikulua: Euskal herritarrek arma zerbitzuan eta estatuko gastuetan parte hartu behar zutela ezarri zen.
- 2. eta 3. artikuluak: Zehaztapenak egin ziren.
- 3. artikulua: Gobernuari baimena eman zitzaion foruak erreformatzeko.
Ondorioak eta Eraginak
1839ko Legearen Ondorioak (5)
Mende bukaeran hiru joera politiko nagusi sortu ziren, legeari garrantzi handia emanez:
- Foruzaleak: Foruen berrezarpenari garrantzia eman zioten.
- Zentralistak: Legea goraipatu zuten.
- Abertzaleak: Euskal Herriari independentzia kentzea salatu zuten.
1876ko Legearen Ondorioak (6)
Lege honek Bizkaia, Gipuzkoa eta Arabako foruak deuseztatu zituen, eta ondorio garrantzitsuak izan zituen:
- Mende bukaeran abertzaletasuna indartu zen.
- Kontzertu Ekonomikoa ezarri zen: kobratutako zerga zati bat Madrilgo kupoan eman behar zen.
- Euskal oligarkiak aldundiak kontrolatu zituen, zerga zuzen gehiago ezarriz.